Zoals vermeld is goed, zoals vermeldt is fout. In de uitdrukking "zoals vermeld" gebruik je het voltooid deelwoord van vermelden, en dat is vermeld, zonder t. De zin is eigenlijk een verkorte vorm van "zoals (hierboven is) vermeld" of "zoals (eerder werd) vermeld". De vorm vermeldt met dt bestaat wel, maar alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij hij, zij, het of u: "de gemeente vermeldt het kenmerk in de brief" of "u vermeldt uw klantnummer". Staat er dus "zoals" voor en bedoel je "zoals al eerder is aangegeven", dan schrijf je altijd zoals vermeld. Dezelfde regel geldt voor vergelijkbare uitdrukkingen: zoals besproken, zoals afgesproken, zoals aangegeven, zoals gemeld. Al die vormen zijn voltooid deelwoorden en krijgen dus nooit een dt.
Waarom gaat het zo vaak fout?
De verwarring ontstaat doordat vermelden een werkwoord is met een stam op een d. Bij "hij vermeldt" is de dt correct: stam vermeld plus t. Daardoor voelt vermeldt voor veel mensen als de 'nette' schrijfwijze, en die nemen ze dan ook mee naar "zoals vermeldt". Maar in die constructie is er helemaal geen onderwerp dat iets vermeldt. Er is geen hij, zij of u. Het woord beschrijft een toestand: iets is vermeld. En dan geldt de regel voor het voltooid deelwoord, die je kent van 't kofschip. De stam eindigt op een d, dus het voltooid deelwoord eindigt op een d: vermeld.
Een handige check is het werkwoord vervangen door een ander werkwoord waarvan je de vormen zeker weet. Vervang vermelden door schrijven. Je zegt "zoals geschreven" en niet "zoals schrijft". Dus ook "zoals vermeld" en niet "zoals vermeldt". Of vervang het door lopen: "zoals gelopen", nooit "zoals loopt". Werkt de vervanging met een voltooid deelwoord, dan heb je de juiste vorm. Taaladviesdiensten zoals Onze Taal en Taaladvies.net van de Taalunie leggen dit op dezelfde manier uit.
Wanneer is vermeldt wél goed?
Vermeldt is correct als het de persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud of bij u. Een paar voorbeelden waarin de dt klopt:
- De gemeente Breda vermeldt het zaaknummer bovenaan elke brief.
- Het bestemmingsplan vermeldt welke bouwhoogte is toegestaan.
- U vermeldt uw BSN alleen als daar nadrukkelijk om wordt gevraagd.
- De factuur vermeldt een verkeerd btw-nummer.
In al die zinnen is er een onderwerp dat op dit moment iets vermeldt. Zodra dat onderwerp wegvalt en er "zoals" voor komt, verandert de vorm. "Zoals de gemeente vermeldt" is dus goed, want daar is de gemeente het onderwerp. "Zoals vermeld" is ook goed, want daar is het een voltooid deelwoord. Alleen "zoals vermeldt" zonder onderwerp is fout.
Hoe ziet de fout eruit in brieven en mails?
Je komt de fout vooral tegen in zakelijke correspondentie, omdat "zoals vermeld" daar een vaste formule is. Een paar typische zinnen, met de juiste schrijfwijze:
- Zoals vermeld in onze brief van vorige maand, verloopt uw vergunning binnenkort.
- Zoals vermeld in de offerte zijn de montagekosten niet inbegrepen.
- Zoals telefonisch vermeld, sturen wij u hierbij de gevraagde stukken.
- Zoals hieronder vermeld, kunt u bezwaar maken binnen zes weken.
In al deze gevallen gaat het om iets wat eerder is gezegd, geschreven of opgenomen. De handeling is afgerond, dus het voltooid deelwoord. Wie de post van een woningcorporatie, een verzekeraar, een energiebedrijf of een Bredase ondernemer doorbladert, komt de variant met dt met enige regelmaat tegen. Niet omdat de schrijvers de regel niet kennen, maar omdat de dt bij dit werkwoord zo vertrouwd oogt dat het oog eroverheen leest. Juist in een regio als Breda, met veel administratieve bedrijven, verzekeraars en een grote gemeentelijke organisatie, gaan er per dag flink wat brieven de deur uit waarin deze formule voorkomt.
Welke vergelijkbare uitdrukkingen volgen dezelfde regel?
De constructie "zoals + voltooid deelwoord" is in het Nederlands heel gewoon, en de regel is overal hetzelfde. Een paar uitdrukkingen die je dagelijks in mails ziet, allemaal zonder dt:
- zoals afgesproken (niet: zoals afspreekt)
- zoals besproken (niet: zoals bespreekt)
- zoals aangegeven, zoals aangekondigd, zoals toegezegd
- zoals gemeld, zoals beloofd, zoals verzocht
- zoals bekend, zoals verwacht, zoals gebruikelijk
Lastig wordt het alleen bij werkwoorden met een stam op een d of t, zoals vermelden, melden, verwachten of verzoeken, omdat de persoonsvorm en het voltooid deelwoord daar zo op elkaar lijken. Bij "zoals verwacht" twijfelt bijna niemand, bij "zoals vermeld" wel. Dezelfde logica helpt je ook bij "zoals bekend" en "zoals verzocht": daar hoort nooit een extra t achter. De officiële spelling van al deze werkwoordsvormen kun je nakijken in de Woordenlijst Nederlandse Taal, het Groene Boekje.
Hoe voorkom je de fout in je eigen teksten?
Drie simpele gewoontes helpen. Ten eerste: vraag jezelf bij elke dt-twijfel af of er een onderwerp in de zin staat dat op dit moment iets doet. Zo niet, dan is het geen persoonsvorm en dus geen dt. Ten tweede: gebruik de vervangingstruc met een werkwoord waarvan je de vormen zeker weet, zoals lopen of schrijven. Ten derde: vertrouw niet blind op de spellingcontrole. Die herkent vermeldt als een bestaand woord en slaat dus geen alarm bij "zoals vermeldt". De fout glipt er daardoor moeiteloos doorheen, ook in officiële brieven.
Wil je de achtergrond van de werkwoordspelling nog eens rustig nalezen, dan vind je op Wikipedia een overzicht van de regels, inclusief 't kofschip en de uitzonderingen. En werk je bij een organisatie die veel brieven verstuurt, zoals de gemeente Breda of een van de vele administratiekantoren in de stad, dan loont het om "zoals vermeld" als vaste, gecontroleerde formule op te nemen in je sjablonen. Eén keer goed in de template is honderd keer goed in de post.
Kort samengevat: zoals vermeld, altijd zonder t. Vermeldt alleen als iemand of iets nu iets vermeldt. Wie dat verschil eenmaal ziet, maakt de fout eigenlijk nooit meer.